ERGİN ERSÖZ YAZDI : "BİR İNSANDAN VAZGEÇMEK Mİ, ONDAN UMUDU KESMEK Mİ?"

2/25/2026

BİR İNSANDAN VAZGEÇMEK Mİ, ONDAN UMUDU KESMEK Mİ?

İnsan bazen birini hayatından çıkardığı gün değil, ona anlatacaklarını içinde biriktirmeye başladığı gün ayrılır.

Bir insanın hayatından çıkmasıyla, o insanın hayatındaki yerini kaybetmesi aynı şey değildir. Bazen biri yanı başımızda oturur, sesini duyarız, yüzüne bakarız ama içimizde ona ulaşan bütün yolların kapandığını hissederiz. Bir zamanlar en küçük sevincimizi anlatmak için sabırsızlandığımız kişiye, gün gelir en büyük derdimizi bile söyleyemeyiz. Çünkü ilişkiler her zaman büyük kavgalarla bitmez, bazen söylenmeyen birkaç sözün arasında sessizce tükenir. Ve insan, çoğu zaman bir ilişkinin sonuna geldiğini anlamak için o ilişkinin gerçekten bitmesini bekler.

Bir zamanlar günün nasıl geçtiğini merak eden biri, artık gözlerinin önünde yaşananları bile fark etmiyorsa orada bir şeylerin değiştiğini düşünürüz. Önceleri bir bakışıyla içimizi rahatlatan kişi, sonraları binlerce cümle kurmamıza rağmen bizi anlamıyorsa kendi sesimizden bile yorulmaya başlarız. İnsan anlaşılmak için konuşur, fakat konuşmalarının karşısında yalnızca duvarlar bulduğunda kelimelerini yavaş yavaş geri çeker. Önce daha az anlatır, sonra daha az sorar, en sonunda da anlatacak bir şeyinin kalmadığına inanır. Oysa bazen anlatacak çok şeyi vardır da artık karşısındaki kişinin dinlemek isteyeceğine inanmıyordur.

Birinden vazgeçmek dediğimiz şeyin içinde öfke, kırgınlık, hayal kırıklığı ve kimi zaman kendimize bile itiraf edemediğimiz bir rahatlama bulunur. Umudu kesmek ise daha sessiz, daha uzun ve çoğu zaman daha yorucu bir yolculuktur. Çünkü vazgeçmek bir karar olabilir, fakat umut insanın kararlarına her zaman boyun eğmez. Akşam kendimize artık düşünmeyeceğimizi söyleriz, sabah gözümüzü açtığımızda aklımıza ilk yine o gelir. Kendimize verdiğimiz sözleri bile tutamadığımız bu yerde, insanın kendi kalbiyle yaptığı pazarlıklar başlar.

Bir mesajın gelmesini beklemek, çalan telefonun ekranına herkesten önce bakmak, söylenmiş bir sözün ardında başka bir anlam aramak, umut dediğimiz şeyin gündelik hayattaki küçük görüntüleridir. İnsan bazen karşısındakinin değişeceğine değil, bir zamanlar yaşadıkları güzelliklerin yeniden mümkün olacağına inanır. Geçmişte gördüğü sevgiyi geleceğe taşımak ister ve bugünün eksikliğini yarının ihtimaliyle kapatmaya çalışır. Böylece yaşadığı ilişkinin gerçeğiyle yaşamasını istediği ilişki arasında görünmez bir mesafe oluşur. O mesafe büyüdükçe insan karşısındaki kişiden çok, kendi içinde kurduğu ihtimallere bağlanır.

Peki, bir insanın hayatından ne zaman vazgeçmiş oluruz. Son kez aradığımızda cevap alamadığımızda mı, aynı kırgınlığı kaçıncı kez yaşadığımızı fark ettiğimizde mi, yoksa artık hiçbir şeyin değişmeyeceğine inandığımızda mı. Belki de asıl ayrılık, karşımızdaki kişiyi kaybetmekten korkmayı bıraktığımız gün değil, onunla birlikteyken kendimizi kaybettiğimizi anladığımız gün başlar. Çünkü insan yalnızca sevdiği kişiyi değil, o ilişkinin içinde olmayı hayal ettiği kendisini de bırakmakta zorlanır. Ve kimi ayrılıklar, iki kişinin birbirinden uzaklaşmasıyla değil, birinin diğerine dair taşıdığı umudun kendi ağırlığını artık kaldıramamasıyla başlar.

Umudun insana güç verdiği söylenir ve çoğu zaman bu doğrudur. İnsan yarının bugünden daha güzel olabileceğine inanarak çalışır, bekler, üretir ve sevdikleri için yeniden çabalar. Fakat umut, gerçeği görmemizi engelleyen bir perdeye dönüştüğünde bizi ileriye taşımak yerine aynı yerde tutabilir. Bir ilişkinin düzelmesi için yalnızca bir kişinin çabalaması, iki kişinin taşıması gereken yükü tek bir omzun üstüne bırakır. O omuz bir süre dayanır, çünkü sevgi bazen insana kendi gücünden fazlasını verebilir.

Ne var ki hiçbir omuz, sürekli aynı ağırlığı taşımak için yaratılmamıştır. Bir insan her tartışmadan sonra ilk adımı atan, her kırgınlığın ardından barışmaya çalışan ve her sessizliği açıklamak zorunda kalan kişi olduğunda ilişkinin dengesi bozulur. Bir süre sonra özür dilemek de, gönül almak da, yeniden başlamak da hep aynı kişiye düşer. Diğeri bu çabayı alışkanlık saymaya başladığında fedakârlık görünmezleşir ve emek, sanki kendiliğinden yerine gelmesi gereken bir görevmiş gibi kabul edilir. İşte insanın kalbinde ilk ciddi soru o zaman belirir, ben bu ilişkiyi birlikte mi yaşıyorum, yoksa tek başıma ayakta mı tutuyorum.

Bu soru kolay bir soru değildir, çünkü cevabı yalnızca karşıdaki insan hakkında değil, kendimiz hakkında da çok şey söyler. Belki de uzun süredir görülmediğimiz bir yerde görülmeyi bekliyoruzdur. Belki çocukluğumuzdan beri öğrendiğimiz sabrı, bu kez bizi mutlu etmeyen bir ilişkinin içinde gösteriyoruzdur. Belki gitmekten korktuğumuz için kalmayı sevgi, katlanmayı sadakat, susmayı olgunluk diye adlandırıyoruzdur. İnsan bazen kendi kararını haklı çıkarabilmek için çektiği acıya güzel isimler bulur.

Oysa sevgi, bir kişinin diğerine sürekli kendisini kanıtlaması gereken bir sınav değildir. Elbette her ilişkide yanlış anlaşılmalar, zor günler, düşüncesizce söylenmiş sözler ve sonradan pişman olunan davranışlar bulunabilir. Bir ilişkinin değerini belirleyen şey hiç kırılmamak değil, kırıldığımızda birbirimizin acısını ciddiye alabilmektir. Hata yapan kişinin sorumluluk üstlenmesi, inciten davranışını değiştirmesi ve karşısındakinin güvenini yeniden kurmak için emek vermesi gerekir. Aynı yara tekrar tekrar açılıyor ve her seferinde yalnızca yaralanan kişinin sabretmesi bekleniyorsa orada sevginin yanında başka bir şeyin de sorgulanması gerekir.

İnsanların değişebileceğine inanmak güzel bir duygudur, çünkü hiçbirimiz hayatımız boyunca aynı kalmayız. Fakat birinin değişme ihtimaline inanmakla, değişmek için hiçbir çaba göstermeyen birini beklemek arasında önemli bir fark vardır. İlkinde insan karşısındakine bir kapı açar, ikincisinde ise o kapının önünde kendi hayatını bekletir. Birinin potansiyeline duyduğumuz inanç, onun bugün bize nasıl davrandığını görmemize engel olmamalıdır. Çünkü bir insanın kim olabileceği kadar, bugün kim olmayı seçtiği de önemlidir.

Bazen bir ilişkiyi sürdürmemizin nedeni hâlâ mutlu olmamız değil, geçmişte çok mutlu olmuş olmamızdır. Eski bir fotoğrafa bakar, birlikte güldüğümüz bir günü hatırlar ve o günlerin yeniden geleceğine inanmak isteriz. Zihnimiz, güzel anıları önümüze koyarken bizi inciten ayrıntıları bir süreliğine geriye iter. Böylece geçmişte yaşanan gerçek güzellikler, bugünkü sorunların üstünü örten bir örtüye dönüşebilir. Oysa geçmişte birbirimizi sevmiş olmamız, bugün birbirimize iyi geldiğimiz anlamına kendiliğinden gelmez.

İnsan yalnızca karşısındaki kişiye değil, birlikte kurduğu hayallere de bağlanır. Birlikte yaşanması düşünülen ev, gidilmesi planlanan şehir, kutlanacağı hayal edilen yıllar ve henüz gerçekleşmemiş küçük mutluluklar zihnimizde bir hayat kurar. İlişki sona erdiğinde kaybettiğimiz şey yalnızca bir kişi değil, o kişiyle yaşanacağını düşündüğümüz ihtimaller de olabilir. Bu yüzden kimi ayrılıklar, yaşanmamış bir hayatın yasını tutmakla ağırlaşır. İnsan bazen karşısındaki kişiyi bırakmaya hazırdır da onunla kurduğu geleceği bırakmaya henüz hazır değildir.

Birinden umudu kesmek, onun bir daha asla değişmeyeceğine dair kesin bir hüküm vermek değildir. Bu, daha çok, kendi hayatımızı başka birinin değişme ihtimaline bağlamaktan vazgeçmektir. Onun iyi birine dönüşmesini dileyebilir, mutlu olmasını isteyebilir ve geçmişte yaşanan güzel şeylerin değerini inkâr etmeyebiliriz. Ancak bütün bunları yaparken kendi huzurumuzdan vazgeçmek zorunda olmadığımızı da anlayabiliriz. Çünkü birini sevmekle onunla aynı yolda yürümeye devam etmek her zaman aynı karar değildir.

Burada insanın kendisine sorması gereken başka bir soru daha vardır, ben gerçekten bu kişiyi mi bekliyorum, yoksa bekleyerek harcadığım bütün çabanın boşa gitmesini mi istemiyorum. Bazen yıllarımızı verdiğimiz bir şeyden ayrılmak, o yılların anlamsız olduğunu kabul etmek gibi gelir. Oysa bir ilişkinin bitmesi, içinde yaşanan her güzel anı değersizleştirmez. Bir yolun sonuna gelmiş olmak, o yolda öğrendiklerimizi de geride bırakmamız gerektiği anlamına gelmez. İnsan geçmişine saygı duyarak da ondan ayrılabilir.

Elbette her kırgınlığın ardından gitmek, her anlaşmazlıkta kapıyı kapatmak doğru değildir. İlişkiler emek ister ve kimi sorunlar ancak iki kişi de kendi payına düşeni kabul ettiğinde çözülebilir. Önemli olan, yaşanan güçlüğün karşılıklı bir çabayla mı aşıldığı, yoksa hep aynı kişinin kendisinden vazgeçmesiyle mi sürdürüldüğüdür. Birlikte kalmak için verilen emek iki tarafın da hayatını büyütüyorsa anlamlıdır. Fakat birinin varlığı diğerinin sürekli eksilmesine dönüşüyorsa yalnızca kalmış olmak, ilişkinin kurtulduğunu göstermez.

İnsan bazen gitmek istediği hâlde karşısındakinin üzülmesinden korkar. Bazen yalnız kalmaktan, bazen yeniden birine güvenmek zorunda olmaktan, bazen de çevresindeki insanların ne düşüneceğinden çekinir. Kimi zaman ekonomik koşullar, ortak sorumluluklar ve aile bağları da kararları zorlaştırır. Bu nedenle bir ilişkiden ayrılmak herkes için aynı ölçüde kolay veya mümkün değildir. Yine de insanın kendi duygularını tanıması ve yaşadığı durumun adını koyması, atabileceği önemli bir ilk adımdır.

Umudu kesmenin içinde yalnızca kayıp yoktur, bazen gerçeği kabul etmenin getirdiği bir açıklık da vardır. Artık her sessizliğe anlam yüklemek, her davranışı savunmak ve her hayal kırıklığının ardından kendimizi suçlamak zorunda olmadığımızı fark ederiz. Karşımızdaki kişiyi değiştiremeyeceğimizi, fakat kendi sınırlarımız hakkında karar verebileceğimizi öğreniriz. Bu farkındalık bir anda bütün acıları ortadan kaldırmaz, yalnızca acının içinde kendimize ayırabileceğimiz bir alan açar. Belki de insanın kendisine dönmesi, tam olarak burada başlar.

Bir insandan vazgeçmek, onu hiç sevmemiş olmak anlamına gelmez. Bazen en çok sevdiğimiz kişiden uzaklaşmamızın nedeni, sevgimizin bitmesi değil, birlikte yaşama biçimimizin bizi tüketmeye başlamasıdır. Bir zamanlar bize iyi gelen bir ilişkinin artık aynı huzuru vermediğini kabul etmek kolay değildir. Çünkü insan yalnızca yaşadığı gerçeği değil, o gerçeğin bir gün değişeceğine dair inancını da bırakmak zorunda kalır. Ve kimi zaman en zor vedayı, karşısındaki kişiye değil, içinde yıllarca yaşattığı ihtimale eder.

Birini hayatımızdan çıkardığımızda onu hemen unutacağımızı sanmak, duyguların işleyişini bilmemektir. İnsan kararını bugün verebilir ama kalbinin o karara alışması daha uzun sürebilir. Bir şarkı, bir sokak, sıradan bir cümle veya beklenmedik bir anı geçmişi yeniden önümüze getirebilir. Bu hatırlayışlar, yanlış bir karar verdiğimizi değil, yaşadıklarımızın bizde bir iz bıraktığını gösterebilir. İyileşmek, geçmişin bir daha aklımıza gelmemesi değil, geldiğinde hayatımızı yeniden yönetmesine izin vermemeyi öğrenmektir.

Belki de bu yüzden ayrılığın ardından kendimize hemen güçlü olmamız gerektiğini söylememeliyiz. Birini özlemek, verdiğimiz karardan pişman olduğumuzu her zaman göstermez. Bir ilişkinin güzel yanlarını hatırlamak, bizi inciten yanlarını unutmayı gerektirmez. İnsan aynı kişiye karşı hem sevgi hem kırgınlık taşıyabilir ve bu duyguların bir arada bulunması onu kararsız ya da zayıf yapmaz. Bazen kalbimizin vedaya yetişmesi için kendimize biraz anlayış göstermemiz gerekir.

Bir insanı sevmek, onun bütün yanlışlarını kabul etmek zorunda olmak değildir. Affetmek, yaşananları hiç yaşanmamış saymak anlamına gelmez. Yeniden denemek, ancak geçmişte yaşanan sorunları değiştirmek için iki taraf da sorumluluk alıyorsa anlam kazanır. Aksi hâlde her yeni başlangıç, eski yaraların başka bir tarihte yeniden açılmasına dönüşebilir. Sevgi, insanın kendisine yönelttiği bütün soruları susturmasını değil, karşısındakiyle birlikte o sorulara dürüst cevaplar aramasını gerektirir.

Hayatta bazı insanlar bizimle uzun yıllar yürür, bazıları ise yalnızca belirli bir dönemde yanımızda bulunur. Birlikte geçirdiğimiz sürenin uzunluğu, o ilişkinin bize ne kattığını tek başına belirlemez. Kimi insan bize güvenmeyi öğretir, kimi sınırlarımızı tanımayı, kimi de bir daha hangi davranışları kabul etmek istemediğimizi gösterir. Bütün bu deneyimlerin ardından geriye yalnızca kayıp değil, kendimizi daha iyi tanıma fırsatı da kalabilir. Yeter ki yaşadıklarımızı yalnızca başımıza gelenler olarak değil, kendimiz hakkında öğrendiklerimiz olarak da görebilelim.

Yine de insanın önüne her zaman kolay bir yol çıkmaz. Bazen gitmek için gerekli koşullar oluşmaz, bazen kalmak hâlâ anlamlıdır, bazen de iki insan birbirini sevdiği hâlde sorunlarını nasıl çözeceğini bilemez. Böyle durumlarda önemli olan, kendimize veya karşımızdakine aceleyle bir hüküm vermek değildir. İlişkinin içinde ne yaşandığına, neyin değişebileceğine ve bu değişim için gerçekten çaba gösterilip gösterilmediğine dürüstçe bakabilmektir. Çünkü bir ilişkiyi sürdürmek de bitirmek de başkasının beklentilerine göre değil, yaşanan gerçeği gözeterek verilmesi gereken kararlardır.

Bazen bir konuşma pek çok şeyi değiştirebilir. Uzun süredir saklanan bir kırgınlık açıkça anlatıldığında, taraflar birbirlerini ilk kez gerçekten dinlediğinde veya daha önce görmezden gelinen bir sorun kabul edildiğinde yeni bir yol bulunabilir. Fakat konuşmanın anlamlı olabilmesi için iki tarafın da duymaya ve anlamaya istekli olması gerekir. Tek kişinin sürekli anlatması, diğerinin sürekli savunmaya geçmesiyle sonuçlanıyorsa iletişim kurulmuş gibi görünse de anlaşmak mümkün olmayabilir. İlişkiler yalnızca söylenen sözlerle değil, o sözlerin ardından değişen davranışlarla da onarılır.

İnsanın kendisine duyduğu saygı da bütün bu kararların içinde yer almalıdır. Kendimizi sevmek, yalnızca aynaya bakıp güzel şeyler söylemekten ibaret değildir. Bazen bizi inciten bir davranışın karşısında sınır koymak, bazen yardım istemek, bazen de artık taşıyamadığımız bir yükü kabul etmek anlamına gelir. Bir başkasının bizi seçmesini beklerken kendi ihtiyaçlarımızı bütünüyle unutursak, bir süre sonra ilişkide bulunmakla kendimizden uzaklaşmak arasındaki farkı göremeyebiliriz. Oysa sevilmek kadar, kendi hayatımızın içinde kendimize yer açabilmek de önemlidir.

Belki de asıl mesele, birinden vazgeçmenin doğru olup olmadığını her durumda aynı ölçüyle değerlendiremeyeceğimizi anlamaktır. Her ilişki kendi hikâyesini, kendi koşullarını ve kendi sorumluluklarını taşır. Birinin kolayca verebildiği karar, bir başkası için aylar süren bir yüzleşme gerektirebilir. Bu nedenle başkalarının hayatlarına dışarıdan bakıp ne zaman gitmeleri veya ne kadar daha sabretmeleri gerektiğini söylemek kolay, o hayatın içinde karar vermek zordur. İnsanların birbirlerine öğüt vermeden önce, görünmeyen yükleri de hesaba katmayı öğrenmesi gerekir.

Şunu unutmamalıyız ki umut, bizi hayata bağladığında değerlidir, hayatımızı ertelemeye başladığında ise yeniden düşünülmelidir. Birinin değişmesini dilemekle kendi değişimimizi onun kararlarına bağlamak arasında büyük bir fark vardır. Gelecekte neler olacağını kesin olarak bilemeyiz, fakat bugün yaşadıklarımızı görmezden gelmek zorunda da değiliz. Bazen bir ilişkiye yeni bir şans vermek, bazen de o ilişkiden uzaklaşmak kendimize karşı dürüst olmanın bir yolu olabilir. Önemli olan, hangi kararı verirsek verelim, korkularımızın veya alışkanlıklarımızın bizim yerimize karar vermesine izin vermemektir.

Bir insandan vazgeçmekle ondan umudu kesmek arasındaki fark belki de tam burada saklıdır. Vazgeçmek, bazen karşımızdaki kişinin hayatımızdaki yerini değiştirmektir; umudu kesmek ise onun bir gün bize istediğimiz sevgiyi vereceği beklentisinden özgürleşmektir. İkisi aynı anda gerçekleşebilir, fakat her zaman birlikte gelmez. İnsan birini hayatından çıkardığı hâlde onun değişeceğini düşünebilir veya yanında kalmaya devam ettiği hâlde artık hiçbir şeyin değişmeyeceğine inanabilir. Bu nedenle asıl ayrılığı yalnızca iki kişi arasındaki mesafede aramamak gerekir.

Çünkü bir ilişkinin sonu her zaman kapının kapanmasıyla başlamaz. Bazen insan, aynı masada otururken artık anlatacaklarını içinde tutmaya başladığında uzaklaşır. Bazen karşısındakinin bir gün anlayacağına dair inancını kaybettiğinde, bazen de kendisini korumak için aynı beklentiyi tekrar tekrar kurmaktan vazgeçtiğinde. Bu ayrılığın hangi gün başladığını takvimde bulamayız, çünkü bazı vedalar bir tarihe değil, içimizde yavaş yavaş değişen bir gerçeğe aittir. İnsan bunu fark ettiğinde geçmişi silmek zorunda kalmadan geleceğine başka türlü bakmayı öğrenebilir.

Belki de kendimize sormamız gereken son soru şudur: Birini kaybetmemek için ne kadar daha kendimizden vazgeçebiliriz. Bu sorunun cevabı herkes için aynı olmayabilir, ama insanın kendi acısını küçümsemeden düşünmesi gerekir. Sevgi emek ister, sabır ister ve bazen yeniden başlamayı gerektirir. Ancak sevginin varlığı, bütün sorumluluğun tek bir kişiye yüklenmesini haklı çıkarmaz. İki insanın birlikte kurduğu bir hayat, ancak ikisinin de o hayatta var olabildiği ölçüde anlamlıdır.

Birini sevmek, onunla mutlaka aynı yolda yürümek zorunda olmak değildir. Bazen yan yana kalmak için mücadele ederiz, bazen de birbirimize duyduğumuz saygıyı koruyabilmek için ayrı yönlere gitmemiz gerekir. Bu kararın içinde üzüntü bulunabilir, özlem bulunabilir ve uzun süre cevaplanamayacak sorular da kalabilir. Yine de insan, geçmişte sevmiş olmasının hatırına bugün kendisini inciten her şeyi kabul etmek zorunda değildir. Sevginin hatırasını korumakla kendi hayatını korumak birbirine düşman iki şey değildir.

Umudumuzu bir insandan çektiğimizde dünyadaki bütün iyiliklerden vazgeçmiş olmayız. Bir kişinin bize veremediği şeyi başka birinin mutlaka vereceğini düşünmek de zorunda değiliz. Öncelikle kendi ihtiyaçlarımızı anlamayı, ilişkilerimizde neye değer verdiğimizi bilmeyi ve karşımızdakini değiştirmeye çalışmadan onun davranışlarını değerlendirmeyi öğrenebiliriz. Böylece geleceğe dair beklentilerimizi yalnızca bir kişinin kararlarına bağlamamış oluruz. Hayatımızın yönünü yeniden düşünmek, geçmişte yaşananları inkâr etmek değil, bugünkü gerçekliğimize yer açmaktır.

İnsan bazen birinden vazgeçtiği için üzülür, bazen de bu kadar uzun süre vazgeçemediği için. Her iki duygunun içinde de anlaşılmayı bekleyen bir hikâye vardır. Bu hikâyeyi başkalarına anlatırken kendimizi haklı çıkarmaya çalışmak yerine, ne yaşadığımızı ve neye ihtiyaç duyduğumuzu anlamaya çalışabiliriz. Çünkü bir ilişkinin bize ne yaptığını görmek kadar, o ilişkinin içinde bizim nasıl birine dönüştüğümüzü fark etmek de önemlidir. Kendimize dürüstçe bakabildiğimizde, geçmişin ağırlığı geleceğin bütün kapılarını kapatmaz.

Bir gün geriye dönüp baktığımızda, belki de en çok beklediğimiz şeyin karşımızdaki kişinin değişmesi değil, çektiğimiz acının bir anlam kazanması olduğunu anlayacağız. Belki bütün çabalarımızın bizi istediğimiz yere götürmediğini, ama bize kendi sınırlarımızı öğrettiğini göreceğiz. Belki de birini sevmenin, her koşulda yanında kalmak anlamına gelmediğini ilk kez o gün gerçekten kavrayacağız. Geçmişteki kendimize kızmak yerine, o günkü bilgimiz ve duygularımızla elimizden geleni yaptığımızı kabul etmek de bir tür barıştır. İnsan bazen başkasına veda etmeden önce, kendisini yıllarca suçlayan iç sesine veda etmelidir.

Öyleyse bir insandan vazgeçmek mi daha zordur, yoksa ondan umudu kesmek mi. Belki vazgeçmek, hayatımızdaki bir yeri boşaltmaktır; umudu kesmek ise o boşluğun bir gün aynı kişi tarafından doldurulacağı beklentisini bırakmaktır. Birinde karşımızdaki kişinin yokluğuna, diğerinde kendi ihtimallerimizin sonuna alışmaya çalışırız. Her ikisi de zaman, anlayış ve bazen başkalarının desteğini gerektirir. Ama bütün bu süreçte unutmamamız gereken bir şey vardır: Bir başkasına verdiğimiz değer, kendimize verdiğimiz değeri ortadan kaldırmamalıdır.

Çünkü insanın hayatında kalmak isteyen herkesin kusursuz olması gerekmez, fakat birlikte kalabilmek için karşılıklı emek vermek gerekir. Yanlış anlaşılabiliriz, hata yapabiliriz, birbirimizi kırabilir ve sonra yeniden konuşmayı öğrenebiliriz. Önemli olan, bütün bunların içinde iki kişinin de duyulabildiği, sorumluluk alabildiği ve değişmek için çaba gösterebildiği bir ilişki kurabilmektir. Eğer bütün kapıları yalnızca bir kişi açık tutuyorsa, diğerinin içeri girmesini beklemek bir süre sonra o kişinin bütün hayatına dönüşebilir. Oysa hiçbirimizin hayatı, yalnızca bir başkasının ne zaman karar vereceğini beklemekten ibaret olmamalıdır.

Belki de vazgeçmenin en zor yanı, artık beklememeye karar verdiğimizde bile içimizde bir parçanın beklemeye devam etmesidir. Kendimize yeni bir yol çizsek, günlük işlerimize dönsek ve hayatımızı yeniden düzenlesek bile eski bir ihtimal zaman zaman kapımızı çalabilir. Bunun için kendimizi suçlamamız gerekmez, çünkü duygular bir düğmeye basıldığında ortadan kalkmaz. Yeter ki o ihtimalin varlığına, bütün hayatımızı yeniden onun çevresinde kurma hakkını vermeyelim. İnsan geçmişini içinde taşıyabilir, ama geleceğinin bütün kararlarını geçmişine bırakmak zorunda değildir.

Sonunda belki de mesele, birinden ne kadar süre vazgeçemediğimiz değil, bu süre boyunca kendimize nasıl davrandığımızdır. Onu anlamaya çalışırken kendimizi de anlamaya çalıştık mı, onun kırgınlıklarını dinlerken kendi kırgınlıklarımızı da ciddiye aldık mı, ilişkiyi kurtarmaya uğraşırken kendi hayatımızı bütünüyle erteledik mi. Bu soruların cevapları her zaman kolay olmayacaktır, fakat insanın kendisiyle kurduğu ilişki de en az başkalarıyla kurduğu ilişkiler kadar emek ister. Başkasına duyduğumuz sevgi bizi büyütebilir, ama kendimize duyduğumuz saygıyı yok saymamızı gerektirmemelidir.

Bir gün, bir zamanlar hayatımızın merkezinde duran birini düşündüğümüzde içimizde yalnızca öfke veya özlem kalmayabilir. Yaşadıklarımızı bütün güzellikleri ve bütün eksiklikleriyle kabul edebilir, o kişinin bize kattıklarını unutmadan kendi yolumuza devam edebiliriz. Belki o kişi değişmiştir, belki değişmemiştir, belki de hayatlarımız bir daha kesişmeyecektir. Bunların hiçbirini kesin olarak bilemeyiz, ama kendi hayatımızı belirsiz bir beklentinin içinde bekletip bekletmemeye karar verebiliriz. Çünkü geleceğin kapısını açmak için geçmişteki bütün kapıların neden kapandığını anlamış olmamız şart değildir.

İnsan, birini hayatından çıkardığında onunla yaşadığı bütün anıları silmek zorunda değildir. Bir fotoğrafı saklayabilir, bir şarkıyı duyduğunda eski günleri hatırlayabilir ve bir zamanlar paylaşılan mutluluğun gerçek olduğunu kabul edebilir. Bütün bunlar, bugün aynı yerde kalması gerektiğini göstermez. Geçmişteki sevginin gerçek olması, gelecekte de aynı ilişkinin doğru seçim olacağı anlamına gelmez. Bazen bir hikâyenin güzel yanlarını korumanın yolu, onu artık aynı biçimde sürdürmeye çalışmamaktan geçer.

Ve insan bütün bunları anladığında, vazgeçmenin her zaman sevgisizlikten doğmadığını da görür. Kimi zaman vazgeçmek, iki kişinin artık birbirine iyi gelmediğini kabul etmektir; kimi zaman da karşımızdakinin kararını değiştiremeyeceğimizi anlayıp kendi kararımızı vermektir. Umudu kesmek, dünyaya veya sevgiye sırt çevirmek değildir. Bazen yalnızca tek bir kişinin vereceği cevabı beklemekten vazgeçip hayatın başka ihtimallerine yeniden bakabilmektir. Böylece insan, bir ilişkinin sonunu kendi hayatının sonu sanmaktan yavaş yavaş uzaklaşır.

Belki de bütün mesele, sevgiyi korumakla kendimizi korumak arasında seçim yapmak zorunda olmadığımızı öğrenmektir. Birini sevmiş olabiliriz, ona inanmış olabiliriz ve birlikte bir gelecek kurmayı bütün kalbimizle istemiş olabiliriz. Bunların hiçbiri bizi bugün yaşadığımız gerçeği inkâr etmeye mecbur bırakmaz. İnsan, bir zamanlar verdiği sözü neden verdiğini anlayabilir ve artık aynı sözü sürdüremeyeceğini de dürüstçe kabul edebilir. Hayat bazen bize istediğimiz cevabı vermez, ama kendi cevabımızı oluşturma sorumluluğunu yine de bize bırakır.

Sonunda herkes kendi hayatının içinden geçerken kimi insanları yanında tutar, kimilerini geride bırakır ve kimilerini de içinde bir anı olarak taşımayı öğrenir. Bu yolculukta önemli olan, kimin gittiğinden çok, gidenin ardından kendimizden geriye ne bıraktığımızdır. Birini beklerken kendi sesimizi susturduysak yeniden konuşmayı, sürekli özür dilediysek kendi duygularımızı ciddiye almayı, her şeyi tek başımıza taşımaya çalıştıysak yardım istemeyi öğrenebiliriz. Geçmişin bize bıraktığı en değerli şey bazen bir insan değil, bir daha kendimizi unutmamak için kazandığımız farkındalıktır. Ve belki de gerçek başlangıç, başka birinin bize dönmesini beklemekten vazgeçip kendi hayatımıza yeniden dönmeye karar verdiğimiz yerde başlar.

Çünkü bir insandan vazgeçmek, onu hiç sevmemiş olmak değildir. Bazen onu sevmeye devam ederken bile birlikte olmanın artık ikimize de iyi gelmediğini kabul etmektir. Umudu kesmek ise onun bir gün değişebileceği ihtimalini inkâr etmek değil, kendi hayatımızı bu ihtimale bağlamamayı öğrenmektir. İnsan, geçmişteki sevgisini küçültmeden de bugünkü gerçeğini kabul edebilir. Ve bir gün anlar ki, bazen birinden vazgeçmek, ona duyduğun sevgiyi inkâr etmek değil, o sevginin içinde kendini kaybetmekten vazgeçmektir.

ERGİN ERSÖZ